pracosfera

 

Pracodawca w przypadkach uzasadnionych rodzajem pracy lub jej organizacją może zastosować równoważny czas pracy. System równoważnego czasu pracy stosowany jest np. przy pracach polegających na dozorze urządzeń, przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób, w rolnictwie, w gastronomi, hotelarstwie, na stacjach benzynowych, w placówkach handlowych. Przy zastosowaniu równoważnego czasu pracy dopuszczalne jest przedłużenie dobowego czasu pracy nie więcej jednak niż 12 godzin, w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca z wyjątkiem:

• Pracy polegającej na dozorze urządzeń lub związanej z częściowym pozostawaniem w pogotowiu do pracy - może być stosowany system równoważnego czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy, nie więcej jednak niż do 16 godzin, w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca. 
  
• Pracowników zatrudnionych przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób, a także pracowników zakładowych straży pożarnych i zakładowych służb ratowniczych - może być stosowany system równoważnego czasu pracy, w  którym jest dopuszczalne przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy do 24 godzin, w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca. W systemie czasu pracy, o którym mowa w § 1, pracownikowi przysługuje, bezpośrednio po każdym okresie wykonywania pracy w przedłużonym dobowym wymiarze czasu pracy, odpoczynek przez czas odpowiadający co najmniej liczbie przepracowanych godzin, niezależnie od odpoczynku przewidzianego.
  
• W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres rozliczeniowy,  może być przedłużony, nie więcej jednak niż do 3 miesięcy.
  
• Przy pracach uzależnionych od pory roku lub warunków atmosferycznych okres rozliczeniowy, może być przedłużony, nie więcej jednak niż do 4 miesięcy.  

Zgodnie z Kodeksem pracy równoważnego czasu pracy nie można stosować wobec :

• pracowników zatrudnionych na stanowiskach pracy, na których występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia,
  
• pracownic w ciąży,
  
• pracownic opiekujących się dzieckiem do lat 4, (bez ich zgody czas pracy, nie może przekraczać 8 godzin na dobę).
  
• pracowników młodocianych w wieku do 16 lat (nie mogą pracować dłużej niż 6 godzin),
  
• pracowników młodocianych  w wieku powyżej 16 lat -( nie mogą pracować dłużej niż 8 godzin na dobę).
  
• osób niepełnosprawnych (nie mogą pracować dłużej niż 8 godzin na dobę), 
  
• osób niepełnosprawnych zaliczonych do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności (nie mogą pracować dłużej niż 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo).  

Praca w równoważnym czasie pracy nie może być łączona z systemem pracy w ruchu ciągłym oraz z przerywanym czasem pracy (poza kierowcami).

 

Pracą nadliczbową w równoważnym systemie pracy jest praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu pracy. Ponadto praca w godzinach nadliczbowych wystąpi również gdy przekroczy powyżej 8 godzin dobowy wymiar czasu  wynikający z dobowego harmonogramu wymiaru czasu pracy. 

 

Przykład 

• Pracownik pracował 9 godzin mimo, że zgodnie z grafikiem powinien pracować 8. Pracownik wypracował 1 godzinę nadliczbową. 
  
• Pracownik pracował 7 godzin mimo, że zgodnie z grafikiem powinien pracować 4. Nie została w tym wypadku przekroczona 8- godzinna norma dobowa. Pracownik nie ma nadgodzin wynikających z przekroczenia normy dobowej. Po zakończeniu okresu rozliczeniowego może się jednak okazać, że pracownik wypracował nadgodziny z powodu przekroczenia normy średnio tygodniowej.
  

 

Równoważny system czasu pracy oraz przyjęte okresy rozliczeniowe czasu pracy wprowadza się w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy, albo w obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy (art. 150 § 1 k.p.). W firmach zatrudniających mniej niż 20 pracowników zasady dotyczące rozkładu czasu pracy pracodawca ustala w obwieszczeniu, które wchodzi w życie po upływie dwóch tygodni od podania go do wiadomości pracowników, w sposób przyjęty u danego pracodawcy ( art. 104 k.p. w zw. z art. 150 § 4 k.p.).