Co pracodawca może potrącić z wynagrodzenia pracownika
Zgodnie z Kodeksem pracy pracodawca nie może swobodnie dokonywać potrąceń z wynagrodzenia pracownika. Pracownik zarówno przy obowiązkowych jak i dobrowolnych potrąceniach z wynagrodzenia za pracę musi otrzymać tzw. kwotę wolną od potrąceń. Kwota ta nie jest jednakowa dla wszystkich pracowników i zależy od: tytułu z jakiego dokonywane jest potrącenie, wymiaru czasu pracy, kosztów uzyskania przychodu danego pracownika, uwzględnienia kwoty wolnej od podatku. Kwota wolna od potrąceń dla pracownika zatrudnionego na etat w pełnym wymiarze godzin, któremu przysługuje kwota wolna od podatku i standardowe koszty uzyskania przychodu wynosi w 2010 roku:
- dla sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne 984,15zł ,
- dla zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi 738,11 zł,
- dla kar pieniężnych przewidzianych w art.108 k.p. 885,74 zł.
Potrącenia obowiązkowe
Kodeks pracy dokładnie określa jakich obowiązkowych potrąceń może dokonać pracodawca bez zgody pracownika. Pracodawca po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych jest uprawniony do potrącenia następujących należności:
- sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych - do wysokości trzech piątych wynagrodzenia,
- sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne - nie mogą w sumie przekraczać połowy wynagrodzenia,
- zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi - nie mogą w sumie przekraczać połowy wynagrodzenia,
- kar pieniężnych potrącanych w granicach przewidzianych w art. 108.
Suma potrąceń pkt.2 i pkt.3 nie może przekroczyć łącznie połowy wynagrodzenia, a suma potrąceń pkt. 2 ,3 i 4 nie może przekroczyć łącznie trzech piątych wynagrodzenia.
Uwaga: Potrąceń dokonuje się w podanej powyżej kolejności.
Nagrody z zakładowego funduszu nagród, dodatkowe wynagrodzenie roczne oraz należności przysługujące pracownikom z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej podlegają egzekucji na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych do pełnej wysokości.
- Z wynagrodzenia za pracę odlicza się, w pełnej wysokości, kwoty wypłacone w poprzednim terminie płatności za okres nieobecności w pracy, za który pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia.
- Potrąceń należności z wynagrodzenia pracownika w miesiącu, w którym są wypłacane składniki wynagrodzenia za okresy dłuższe niż 1 miesiąc, dokonuje się od łącznej kwoty wynagrodzenia uwzględniającej te składniki wynagrodzenia.
- W przypadku pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy, kwoty potrąceń obowiązkowych ulegają zmniejszeniu proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy.
Po dokonaniu obowiązkowego potrącenia /innego niż alimentacyjne/ pracownik powinien otrzymać kwotę nie niższą niż tzw. kwota wolna od potrąceń.
Kwota wolna od potrąceń jest to kwota wynagrodzenia za pracę równa minimalnemu wynagrodzeniu za pracę przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych – przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne:
- 75 % wynagrodzenia określonego w pkt 1 – przy potrącaniu zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi,
- 90% wynagrodzenia określonego w pkt 1 – przy potrącaniu kar pieniężnych przewidzianych w art. 108 Kodeksu pracy.
Potrącenia dobrowolne
Pracownik może dobrowolnie zgodzić się na dokonanie potrącenia z wynagrodzenia, ale i w tym przypadku pracodawca musi pozostawić pracownikowi kwotę wolną od potrąceń t.j.
- minimalne wynagrodzenia za pracę netto przy potrącaniu należności na rzecz pracodawcy,
- 80% minimalnego wynagrodzenia za pracę netto przy potrąceniach innych należności niż na rzecz pracodawcy.
Źródło: pracosfera.com